Nốt Nhạc – Các Nốt Nhạc Cơ Bản Trong Âm Nhạc

nốt nhạc cơ bản trong âm nhạc

Trong âm nhạc, người ta thường đo cao độ và trường độ của âm thanh bằng nốt nhạc. Nốt nhạc là một chuỗi các ký hiệu đã được quy định. Trong một bài hát, để thuận tiện cho việc ghi lại một bản nhạc một cách chính xác, người ta sử dụng các ký hiệu âm nhạc ví dụ như: khuông nhạc, khóa nhạc,… Và trong số các ký hiệu đó là nốt nhạc.

Xem thêm:

  • Khuông nhạc
  • Khóa nhạc

Tên các nốt nhạc cơ bản

Nhằm xác định rõ độ cao thấp của âm thanh, người ta sử dụng 7 âm (nốt nhạc). Thứ tự của các âm từ thấp nhất đến cao nhất:

  • Đồ (C)
  • Rê (D)
  • Mi (E)
  • Fa (F)
  • Sol (G)
  • La (A)
  • Si (B)
  • Nốt thứ 8, hay còn gọi là quãng tám có tên giống với nốt đầu tiên, nhưng độ cao gấp đôi tần số so với nốt thứ nhất (C).

Giải thích ngắn gọn về quãng tám

Quãng tám (quãng 8) hay còn được gọi là bát độ. Là một khoảng cách giữa một nốt nhạc với một nốt nhạc khác, có tần số gấp đôi hoặc một nửa nó. Hai nốt cao cách nhau một quãng tám, sẽ tạo ra một âm thanh có sự giống nhau nhiều hơn là so với các âm cao khác.

Trong âm nhạc, quãng tám được xem là hiện tượng tự nhiên. Nó được ví như là một sự kì diệu trong âm nhạc. Việc sử dụng quãng tám trong các bài hát là một việc khá phổ biến trong âm nhạc hiện nay.

Vị trí các nốt nhạc trên khuôn nhạc

7 nốt cơ bản trên khuôn nhạc

7 nốt nhạc cơ bản nhất trên một khuôn nhac
nốt nhạc cơ bản nhất trên một khuôn nhac
7 nốt cơ bản nhất trên một khuôn nhac

Thông thường, bạn sẽ gặp 7 nốt cơ bản bao gồm Do, Re, Mi, Fa, Son, La, Si và Do này khi mới bắt đầu học nhạc.

Vị trí các nốt trên khuôn nhạc

Bản đầy đủ của các nốt trên một khuôn nhạc
Vị trí các nốt nhạc trên khuôn nhạc
Bản đầy đủ của các nốt trên một khuôn

Trên là những vị trí cho thấy độ cao và thấp của nốt đó. Từ trái qua phải, các nốt sẽ dần cao lên. Nốt ở vị trí thấp nhất sẽ có âm trầm nhất (thấp nhất), nốt ở vị trí cao nhất sẽ có âm cao nhất.

Các nốt nhạc trên đàn Guitar

Đàn guitar cũng sử dụng các nốt cơ bản, gồm 7 nốt: Do Re Mi Fa Sol La Si. Các nốt nhạc này là một chuỗi tập hợp có quy luật rõ ràng. Từ đó các nốt thấp và cao được phân chia dựa theo quy luật đó.

Như trên đã nói, ngoài các nốt cơ bản thì còn rất nhiều nốt khác. Đặc biệt, các nốt nhạc cao hơn 7 nốt cơ bản được gọi là nốt thăng, ký hiệu: #. Các nốt nhạc thấp hơn 7 nốt cơ bản được gọi là nốt giáng, ký hiệu: b.

Vị trí nốt nhạc trên cần đàn Guitar

6 dây đàn trên guitar
Vị trí các dây đàn tương ứng
6 dây đàn trên guitar

Khi nhìn vào một cây đàn, bạn sẽ thấy 6 dây đàn như trên, dây 1 là dây nhỏ nhất và to dần đến dây 6.

Minốt minốt mi trên thanh đàn
Fanốt fanốt fa trên thanh đàn
Solnốt solnốt sol trên thanh đàn
Lanốt lanốt la trên thanh đàn
Sinốt sinốt si trên thanh đàn
Donốt donốt do trên thanh đàn
Renốt renốt re trên thanh đàn
Minốt mi nốt mi trên thanh đàn
Fanốt fanốt fa trên thanh đàn
Solnốt solnốt sol trên thanh đàn
Lanốt lanốt la trên thanh đàn
Sinốt sinốt si trên thanh đàn
Donốt donốt do trên thanh đàn
Renốt renốt re trên thanh đàn
Minốt minốt mi trên thanh đàn
Fanốt fanốt fa trên thanh đàn
Solnốt solnốt sol trên thanh đàn

Dễ dàng ta thấy được giữa các nốt Do – Re, Re – Mi, Fa – Sol, Sol – La, La – Si với nhau đều cách một ô trên cần đàn, điều đó tương ứng với một cung. Riêng các nốt Si – Do, Mi – Fa cách nhau 1/2 cung.

Ý nghĩa và cách áp dụng nốt thăng (#) và nốt giáng (b)

Trong cùng một ô nhạc, những nốt nào trùng với nốt có dấu thăng/giáng đầu tiên sẽ bị ảnh hưởng. Ví dụ: khi bạn gặp nốt Sol thăng (G#) ở đầu ô nhạc, thì các nốt Sol (G) tiếp theo trong ô nhạc đó sẽ được hiểu là Sol thăng (G#) mà không cần phải có ý hiệu của nốt thăng (#), tương tự với nốt giáng (b). Và điều này đồng nghĩa với việc khi bạn qua ô nhạc khác thì dấu đó mới hết hiệu lực. Ngoài ra bạn cũng có thể sử dụng dấu bình để làm mất hiệu lực của nốt thăng/giáng.

Hình dạng nốt nhạc

Cách để thể hiện trường độ của nốt nhạc là dựa vào hình dạng của nốt nhạc đó, còn được gọi là khoảng thời gian ngân của nốt đó. Ta có một hệ quy đổi cơ bản như sau:

  • 2 nốt đen = 1 nốt trắng
  • 1/2 nốt đen = 1 nốt móc đơn
  • 1/4 nốt đen = 1 nốt móc đôi

Dấu chấm dôi là dấu chấm nhỏ đặt sau nốt nhạc và có thể quy đổi: 1 chấm dôi = 1/2 nốt nhạc đó. Khi gặp ký hiệu này, ta có thời gian của nốt đó được kéo dài thêm 1/2.

Dấu chấm dôi trong nốt nhạc
Quy đổi dấu chấm dôi

Dấu lặng, bạn có thể hiểu đơn giản rằng: dấu lặng là nốt nhạc bình thường nhưng không phát ra âm. Dấu lặng bao gồm 2 chức năng:

  1. Ngăn cách các câu nhạc
  2. Tạo thời gian nghỉ (thở) cho người hát

Bạn có thể xem qua các dấu lặng bên dưới, mặc dù nhiều dấu hiện nay rất ít khi sử dụng.

Ký hiệu dấu lặng thường thấy trong nốt nhạc
Cách quy đổi dấu lặng

Các nốt nhạc trên đàn Piano

Điều cơ bản nhất bạn cần biết đó là: bàn phím đàn piano gồm có 88 phím, được chia thành 2 nhóm phím, phím trắng và phím đen. Nhóm phím trắng gồm 52 phím, còn lại 36 phím là phím đen.

Quy luật sắp xếp phím trắng và phím đen!

Các phím có màu trắng trên đàn piano được quy ước theo 7 chữ cái in hoa: C D E F G A B, tương ứng với: Do Re Mi Fa Sol La Si.

thứ tự và tên gọi của các phím
Thứ tự và các chữ cái tương ứng trên đàn piano

Đàn piano bao gồm 88 phím đàn và được chia thành 7 quãng 8 1/3. Trên mỗi quãng 8 đó, có 12 phím gồm 7 nốt màu trắng và 5 nốt màu đen. Chúng có quy luật phân bố phím trắng và đen như sau:

Phím đen

Các phím đen được sắp xếp theo nhóm có quy luật. Nhóm gồm 2 phím đen và nhóm gồm 3 phím đen.

cụm 2 phím đen và cụm 3 phím đen thường thấy trên piano
Các cụm 2 phím đen và 3 phím đen thường thấy

Các phím đen trên đàn piano được ký hiệu là những chữ cái in hoa và kèm theo đó là một ký tự như: # hoặc b. Trong đó, ký tự # được hiểu là các phím thăng tăng 1 – 2 cung, ký tự b được hiểu là các phím giáng giảm 1 – 2 cung.

nốt thăng
Hình ảnh nốt thăng
nốt giáng
Hình ảnh nốt giáng

Quy luật: phía bên phải của nốt trắng là nốt thăng tương ứng với nốt nhạc đó, và ngược lại, phía bên trái của nốt trắng là nốt giáng tương ứng với nốt nhạc đó. Ví dụ: nốt G, thì bên phải nốt G là nốt G# (Sol Thăng), bên trái sẽ là Gb (Sol Giáng). Tương tự với các nốt khác.

cách đọc và xác định nốt nhạc
Hình ảnh tượng trưng cho bạn dễ hiểu

Phím trắng

Bên trái, ở vị trí cuối được gọi là A, sau đó những phím trắng kế bên A lần lượt là các nốt gồm: B C D E F G. Tiếp tục lặp lại từ nốt A đến lần lượt các nốt tiếp theo như vậy đến khi hết phím trên đàn piano.

Những phím trắng nằm sát nhau, phím trắng nằm giữa nhóm phím đen 2 mặc định và luôn luôn được gọi là nốt Do (D). Còn lại, phím trắng nằm giữa các nhóm phím đen 3 được gọi là nốt Sol (G) và La (A).

Cách ghi nhớ đơn giản nhất

Mình xin chia sẻ 2 phương pháp ghi nhớ dễ và đơn giản nhất trên đàn piano cho người mới

  1. Bạn nên ghi hẳn các nốt lên phím đàn để quen mắt và luyện cho não bạn có một thói quen để khi lâu dài bạn chỉ cần nhìn là nhớ được.
  2. Phương pháp “con mèo đen”

Với phương pháp thứ nhất, bạn đừng ngại việc ghi nốt lên phím đàn sẽ làm mất giá trị hay gì cả. Bạn cũng có thể làm cách khác ví dụ như dán mẫu giấy nhỏ gọn vào phím để sau này dễ lấy ra. Việc bạn luyện tập như vậy, dần các ngón tay của bạn sẽ quen tất cả các vị trí của nốt nhạc.

Với phương pháp thứ 2, phương pháp “con mèo đen”. Bạn sẽ lấy 2 nhóm phím đen gần sát nhau, gồm 2 phím đen trước và 3 phím đen sau là 5 phím đen thành một nhóm. 2 phím trước bạn hãy tưởng tượng nó là 2 chân trước của con mèo. 3 phím sau sẽ là 2 chân sau và chiếc đuôi của nó.

Lời kết

Qua bài viết này, mong rằng bạn sẽ có thêm nhiều kiến thức cũng như hiểu được thế nào là nốt nhạc trong 2 loại đàn phổ biến nhất tại Việt Nam. Chúc bạn sớm trở thành một người chơi đàn giỏi và đam mê với nó.

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*